Một tuần trước, thông tin Nhật Bản đang xem xét huy động vốn từ ngân hàng nước ngoài để tài trợ cho các dự án điện trị giá 33 tỷ USD tại Mỹ xuất hiện trên Crypto Briefing. Con số 33 tỷ USD không chỉ là một dòng chảy vốn đơn thuần, nó là tín hiệu của một sự thay đổi cấu trúc trong quan hệ kinh tế Mỹ-Nhật và cách mà các nhà hoạch định chính sách đang sử dụng vốn tư nhân để định hình lại chuỗi cung ứng năng lượng.
Bối cảnh vĩ mô hiện tại cho thấy một sự phân kỳ lợi suất sâu sắc giữa đồng yên và đô la. Ngân hàng Trung ương Nhật (BOJ) duy trì lãi suất âm trong khi Fed giữ lãi suất ở mức cao nhất trong hai thập kỷ. Chênh lệch lãi suất này tạo ra cơ hội carry trade hấp dẫn: vay yên giá rẻ, đầu tư vào tài sản đô la sinh lời cao. Tuy nhiên, thay vì chảy vào trái phiếu hay cổ phiếu, dòng vốn lần này đổ vào cơ sở hạ tầng điện – một tài sản dài hạn, phi thanh khoản, mang tính chiến lược. Điều này cho thấy Nhật Bản không chỉ tìm kiếm lợi nhuận tài chính, mà còn muốn neo mình vào hệ thống năng lượng Mỹ.
Khi các mô hình phân bổ tổ chức thay đổi, sự dịch chuyển từ trái phiếu kho bạc Mỹ sang đầu tư trực tiếp vào dự án điện là một bước ngoặt. Các tổ chức tài chính Nhật, vốn là những người nắm giữ trái phiếu Kho bạc Mỹ lớn nhất thế giới, đang tái phân bổ danh mục. Họ không còn muốn nắm giữ tài sản có lợi suất thấp khi mà lạm phát Mỹ vẫn dai dẳng. Thay vào đó, họ tham gia vào các dự án có thể mang lại lợi suất cao hơn, đồng thời được bảo vệ bởi khuôn khổ pháp lý ưu đãi của Đạo luật Giảm lạm phát (IRA). Chính hợp đồng thông minh của họ không đồng ý với mệnh giá ổn định của trái phiếu chính phủ khi thực tế lợi suất thực đang âm. Vốn thông minh đang tìm kiếm các hợp đồng vật chất, nơi mà quyền sở hữu và vận hành có thể tạo ra dòng tiền vượt trội.
Xung lực thanh khoản đang chuyển hướng từ thị trường tài chính thuần túy sang nền kinh tế thực. Khi một quốc gia như Nhật Bản – với kho dự trữ ngoại hối hơn 1,2 nghìn tỷ USD – bắt đầu rót vốn vào hạ tầng Mỹ, nó tạo ra hiệu ứng số nhân. Mỗi đô la chi cho các dự án điện sẽ kích thích nhu cầu thép, đồng, thiết bị điện – những mặt hàng mà Nhật Bản là nhà xuất khẩu hàng đầu. Đây không chỉ là đầu tư tài chính, mà là chiến lược xuất khẩu gắn kết: bán máy móc, công nghệ và dịch vụ kỹ thuật cùng một lúc.
Contrarian angle: Thoạt nhìn, việc Nhật Bản tài trợ cho điện Mỹ có vẻ là một động thái 'phi đô la hóa' – tìm kiếm các kênh tài trợ thay thế để tránh phụ thuộc vào hệ thống USD. Nhưng thực tế sâu xa hơn: chính những dự án này lại củng cố vị thế của đồng đô la. Khi các khoản vay được cấu trúc bằng đô la, nghĩa vụ trả nợ buộc các bên liên quan phải duy trì đô la trong tương lai. Hơn nữa, nếu ngân hàng nước ngoài (có thể là ngân hàng Trung Quốc hoặc châu Âu) tham gia tài trợ, họ cũng sẽ phải sử dụng USD làm phương tiện thanh toán. Các chi tiết thực thi quan trọng – ai là người bảo lãnh, bằng loại tiền nào, lãi suất bao nhiêu – sẽ quyết định liệu điều này có thực sự làm suy yếu hay củng cố hệ thống Bretton Woods II. Tôi đánh giá rất cao khả năng đây là một công cụ để Mỹ neo giữ Nhật trong vòng ảnh hưởng kinh tế, thay vì một bước đi độc lập.
Đối với thị trường crypto, dòng chảy này mang lại hai tín hiệu. Thứ nhất, nếu đồng yên tiếp tục yếu đi do vốn chảy ra, Bitcoin và các tài sản phòng hộ lạm phát có thể hưởng lợi từ sự mất giá của tiền pháp định. Thứ hai, việc các tổ chức tài chính Nhật tham gia vào các dự án dài hạn, phi thanh khoản sẽ làm giảm lượng vốn khả dụng cho các thị trường đầu cơ như crypto – ít nhất là trong ngắn hạn.
Hãy nhìn vào lịch sử: Những đợt đầu tư cơ sở hạ tầng xuyên biên giới quy mô lớn thường báo hiệu sự thay đổi trong trật tự tiền tệ. Liệu lần này có phải là sự khởi đầu của một kỷ nguyên mà các dòng vốn không còn chạy theo lợi suất danh nghĩa, mà chạy theo an ninh năng lượng và sự ổn định địa chính trị? Thực tế cảm xúc của đợt drawdown đó – khi thị trường crypto lao dốc vào năm 2022 vì thắt chặt thanh khoản toàn cầu – đã cho thấy sự phụ thuộc của crypto vào dòng vốn dễ bay hơi. Nếu dòng vốn thông minh chuyển sang dài hạn và bất động, thanh khoản đầu cơ sẽ cạn kiệt, nhưng định giá tài sản thực có thể tăng.
Kết luận: Đừng nhìn nhận sự kiện này chỉ là một thương vụ tài trợ. Đây là một mảnh ghép trong bức tranh tái cấu trúc chuỗi cung ứng và dòng vốn toàn cầu. Nếu bạn đang để mắt đến xu hướng vĩ mô, hãy theo dõi đồng yên. Khi BOJ cuối cùng phải tăng lãi suất, carry trade đảo chiều sẽ rút lại hàng trăm tỷ đô la khỏi thị trường Mỹ. Câu hỏi đặt ra: ai sẽ là người cuối cùng rút lui khỏi bữa tiệc?
