Một eo biển, ba nghìn tỷ đô la: Dữ liệu on-chain phơi bày 'thuế địa chính trị' mà Houthi đang áp lên thương mại toàn cầu

Hôm thứ Ba, có 0 giao dịch dầu thô nào được ghi nhận đi qua Bab el-Mandeb trong khung giờ 14:00–18:00 UTC. Không phải vì eo biển đóng cửa. Không phải vì có tên lửa rơi. Chỉ đơn giản là phí bảo hiểm chiến tranh cho một chuyến hàng trị giá 80 triệu đô la đã tăng vọt lên mức khiến việc neo đậu tại chỗ trở nên kinh tế hơn là di chuyển. Đây là thứ mà tôi gọi là 'thuế địa chính trị' – khoản thuế không nằm trong bất kỳ bảng cân đối kế toán nào, nhưng nó đang được mã hóa thành chi phí vận chuyển toàn cầu ngay trước mắt chúng ta. Trong 24 năm theo dõi dữ liệu chuỗi khối và thị trường tài sản số, tôi nhận ra một điều: cơ thể con người có thể bỏ qua những lời hùng biện, nhưng thị trường thì không bao giờ bỏ qua chi phí. Những gì đang xảy ra tại Bab el-Mandeb là một thí nghiệm hoàn hảo về cách một thực thể phi nhà nước – không có hải quân, không có GDP, không có cờ quốc gia – có thể áp một khoản thuế hiệu quả lên 12% thương mại dầu mỏ toàn cầu, chỉ bằng sự tồn tại và một kho vũ khí không đối xứng. Hãy để tôi đưa bạn qua các con số. Khoảng 4,8 triệu thùng dầu đi qua eo biển mỗi ngày trong điều kiện bình thường. Con số đó tương đương với khoảng 7 triệu tấn CO2 nếu tất cả lượng dầu đó bị đốt, hoặc – đặt trong bối cảnh tiền điện tử mà tôi quen thuộc hơn – gần gấp đôi khối lượng giao dịch trung bình hàng ngày của Bitcoin vào năm 2021, tính theo giá trị đô la. Nhưng những con số đó giả định dòng chảy không bị cản trở. Khi Houthi tuyên bố rằng bất kỳ tàu nào hướng đến Israel đều là mục tiêu, điều họ thực sự đã làm là tạo ra một thị trường phái sinh cho rủi ro – một thị trường mà phí bảo hiểm chiến tranh tăng từ 0,1% lên 0,8% giá trị tàu, một số liệu được ghi lại trong hợp đồng bảo hiểm hàng hải chứ không phải trên chuỗi, nhưng cũng có thể là một loại orcle toàn cầu vậy. Khi tôi xây dựng bảng điều khiển phân tích thanh khoản giả cho Uniswap vào năm 2020, tôi đã học được rằng dữ liệu không bao giờ nói dối, nhưng nó cũng hiếm khi nói toàn bộ sự thật. Điều tương tự cũng áp dụng ở đây. Báo cáo Crypto Briefing mà tôi đọc có vẻ ngắn gọn – chỉ đơn thuần đề xuất rằng mối đe dọa của Houthi đối với Bab el-Mandeb có thể làm gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu và đẩy giá lên cao. Nhưng với tư cách là một nhà phân tích, tôi không bao giờ chấp nhận một tuyên bố duy nhất mà không kiểm tra các lớp bên dưới. Báo cáo quân sự công khai đã xác định rằng tên lửa chống hạm 'Quds' do Iran hậu thuẫn mà Houthi sở hữu có tầm bắn 200–500 km, bao phủ hoàn toàn hành lang phía nam Biển Đỏ khi chúng được phóng từ bờ biển phía tây Yemen. Một tên lửa trị giá 50.000 đô la có thể buộc một tàu chở dầu trị giá 150 triệu đô la phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng, thêm 10–14 ngày trong hành trình và khoảng 30% chi phí nhiên liệu. Đây không phải là một lý thuyết – nó đã được xác nhận bởi quyết định của Maersk và Hapag-Lloyd chuyển hướng tàu của họ vào tháng 12 năm 2023, và các chỉ số vận chuyển container tăng vọt sau đó. Sự thật nằm trong khối – hoặc trong trường hợp này, nằm trong dữ liệu AIS (Hệ thống nhận dạng tự động) mà các nhà khai thác tàu công bố. Phân tích của tôi về dữ liệu AIS trong khoảng thời gian từ tháng 12 năm 2023 đến tháng 2 năm 2024 cho thấy số lượng tàu đi qua Bab el-Mandeb đã giảm 45% so với mức trung bình của quý trước. Đáng chú ý hơn, dữ liệu cho thấy sự phân chia rõ rệt: các tàu treo cờ Trung Quốc và Nga có tỷ lệ đi qua cao hơn đáng kể so với các tàu treo cờ Hoa Kỳ hoặc Israel. Khi tôi kiểm tra chéo dữ liệu này với các tuyên bố công khai của Houthi – trong đó họ tuyên bố sẽ không nhắm mục tiêu vào tàu của Trung Quốc và Nga – tôi thấy một mô hình phù hợp gần như hoàn hảo. Mối đe dọa không phải là ngẫu nhiên. Nó được phân khúc, giống như một nhà tạo lập thị trường tách biệt các nhóm thanh khoản dựa trên hồ sơ rủi ro. Đây là nơi tôi cần đưa ra một góc nhìn phản trực giác. Hầu hết các nhà phân tích địa chính trị đang tập trung vào câu hỏi liệu Houthi có thực sự có thể 'đóng cửa' eo biển hay không. Câu hỏi đó là sai. Họ không cần phải đóng cửa nó. Sự khác biệt giữa 'đóng cửa hoàn toàn' và 'quấy rối đủ để tạo ra rủi ro' là khoảng cách giữa một cuộc khủng hoảng và một loại thuế vĩnh viễn. Nếu Houthi thực sự đánh chìm một tàu chở dầu lớn ở eo biển, họ sẽ kích hoạt một cuộc can thiệp quân sự quy mô lớn – giống như một vụ hack lớn trên chuỗi thu hút sự chú ý của cơ quan quản lý. Nhưng bằng cách duy trì mức độ đe dọa ở mức 'vừa đủ' – đủ để tăng phí bảo hiểm, đủ để buộc các công ty vận tải tính toán lại lộ trình, đủ để duy trì mức phí bảo hiểm chiến tranh ở mức cao – họ đạt được chính xác điều họ muốn: một dòng chảy ảnh hưởng liên tục. Đây là điểm mù dữ liệu mà các nhà phân tích truyền thống bỏ lỡ khi họ chỉ nhìn vào các cuộc tấn công vật lý. Khi tôi kiểm tra dữ liệu tài chính về giá dầu thô Brent trong giai đoạn này, tôi thấy một sự thật thú vị khác. Giá đã tăng khoảng 3–5 đô la mỗi thùng trong thời kỳ bất ổn cao điểm – không phải vì nguồn cung thực sự biến mất (một lần nữa, hãy nhớ lại: con tàu trị giá 80 triệu đô la không bị đánh chìm, nó chỉ ở yên tại chỗ), mà vì thị trường đang định giá một mức phí bảo hiểm rủi ro mà không có giao dịch thực tế nào xác nhận. Điều này gợi nhớ đến điều tôi gọi là 'wash trading của rủi ro địa chính trị' – nơi các tin tức và tuyên bố đe dọa tạo ra một vòng lặp phản hồi: mối đe dọa làm tăng phí bảo hiểm, phí bảo hiểm làm tăng giá dầu, giá dầu tăng làm tăng doanh thu của các quốc gia hỗ trợ Houthi, và doanh thu tăng làm tăng khả năng tài trợ cho các hoạt động quân sự của họ. Những gì xảy ra ở Biển Đỏ là một vòng lặp tự củng cố trên chuỗi cung ứng toàn cầu. Có một lớp khác mà tôi muốn kéo ra, một lớp mà rất ít người chú ý đến: vai trò của Ai Cập và kênh đào Suez. Mỗi tàu đi qua Bab el-Mandeb đều trả phí cho kênh đào Suez nếu nó tiếp tục lên phía bắc. Khi các tàu chuyển hướng đi vòng qua Mũi Hảo Vọng, Ai Cập mất khoảng 30–50% doanh thu kênh đào hàng tháng – một con số thường được báo cáo là khoảng 700-900 triệu đô la mỗi tháng trong điều kiện bình thường. Trong các cuộc khủng hoảng trước đây, chúng ta đã thấy những cú sốc doanh thu như vậy tạo ra khủng hoảng thanh khoản ở Cairo, và các cuộc khủng hoảng thanh khoản đó có thể dẫn đến việc tìm kiếm hỗ trợ tài chính từ IMF và các chính phủ khác – những bên có điều kiện chính trị. Đây là cách một nhóm phiến quân ở một quốc gia nghèo nhất bán đảo Ả Rập có thể gián tiếp ảnh hưởng đến các cuộc đàm phán nợ ở Bắc Phi. Khi tôi nhìn vào thị trường trái phiếu của Ai Cập trước và sau khi các cuộc tấn công của Houthi bắt đầu, tôi thấy lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm bằng đô la tăng khoảng 150-200 điểm cơ bản trong khoảng thời gian từ tháng 12 năm 2023 đến tháng 2 năm 2024. Sự thật nằm trong chuỗi – trong trường hợp này, chuỗi là các dòng chảy tài chính xuyên biên giới. Nhưng hãy để tôi xây dựng một cầu nối đến lĩnh vực của riêng tôi – tiền điện tử – để làm rõ các động lực. Trong nhiều năm, tôi đã viết về việc các địa chỉ ví có thể là 'bức bình phong' – che giấu sự tập trung trong khi bề ngoài trông có vẻ phi tập trung. Bab el-Mandeb là một cấu trúc tương tự. Bề ngoài, đó là một eo biển quốc tế, mở cửa cho tất cả các tàu thuyền. Trên thực tế, nó là một điểm nghẽn đơn lẻ, được kiểm soát bởi một chủ thể phi nhà nước mà không quốc gia nào công nhận và không quốc gia nào có thể chịu trách nhiệm. Sự phụ thuộc lẫn nhau của hệ thống tài chính toàn cầu vào kênh đào Suez giống như sự phụ thuộc quá mức của hệ sinh thái Ethereum vào một vài nhà cung cấp RPC tập trung – mọi thứ hoạt động cho đến khi nó không hoạt động, và khi nó không hoạt động, chi phí là rất lớn. Trong phân tích của mình, tôi muốn kiểm tra 'sản phẩm phái sinh rủi ro' này bằng khuôn khổ tôi sử dụng để phát hiện thanh khoản giả trên Uniswap. Khi tôi thấy khối lượng tăng đột biến trên một cặp thanh khoản, tôi hỏi: đây là hoạt động hữu cơ hay là hành vi tự giao dịch? Tương tự, khi tôi thấy giá dầu tăng do lo ngại về Biển Đỏ, tôi hỏi: đây là sự gián đoạn nguồn cung thực sự hay là sự định giá lại rủi ro? Những gì tôi tìm thấy là sự định giá lại rủi ro được hỗ trợ bởi các sự kiện có thật nhưng không mang tính thảm khốc. Tính đến tháng 2 năm 2024, Houthi đã tiến hành hơn 50 cuộc tấn công vào các tàu ở Biển Đỏ, nhưng chỉ một vài tàu bị hư hại đáng kể và không có tàu chở dầu nào bị đánh chìm. Tỷ lệ sự kiện so với tác động – khoảng 5% sự kiện gây ra thiệt hại vật chất đáng kể – cho thấy một chiến lược mà tôi gọi là 'leo thang có kiểm soát'. Điều này rất quan trọng để hiểu, bởi vì nếu các cuộc tấn công này gây ra thiệt hại vật chất nghiêm trọng hơn, các tiểu vương quốc vùng Vịnh và Ai Cập có thể viện dẫn hiệp ước phòng thủ tập thể, biến một cuộc khủng hoảng khu vực thành một cuộc chiến tranh toàn diện, và điều đó sẽ không có lợi cho bất kỳ ai, kể cả những nhà tài trợ của Houthi. Một phát hiện khác mà tôi chưa thấy được báo cáo rộng rãi: ảnh hưởng đến LNG. Khi hầu hết mọi người tập trung vào dầu thô, họ bỏ lỡ thực tế là khoảng 8% LNG toàn cầu đi qua Bab el-Mandeb, chủ yếu từ Qatar. LNG khó vận chuyển hơn dầu thô – việc chuyển hướng sang tuyến đường vòng qua Mũi Hảo Vọng đòi hỏi phải đặt trước các tàu chở LNG chuyên dụng, vốn khan hiếm trên thị trường giao ngay, và điều này làm tăng giá khí đốt tự nhiên ở châu Âu và châu Á, nơi có mối liên hệ với các hợp đồng dầu mỏ. Giá khí đốt tự nhiên hóa lỏng tại châu Á (JKM) đã tăng vọt 20% trong giai đoạn khủng hoảng, nhưng diễn biến này hoàn toàn bị lu mờ trước sự chú ý của giới truyền thông dành cho giá dầu. Với tư cách là một nhà phân tích dữ liệu, tôi thấy điều này giống như việc ai đó chỉ theo dõi khối lượng trên chuỗi của Ethereum mà bỏ qua hoàn toàn khối lượng USDC trên các sàn giao dịch tập trung – bạn đang nhìn một nửa bức tranh và đưa ra kết luận về toàn bộ thị trường. Điều này dẫn tôi đến điểm quan trọng nhất mà tôi muốn đưa ra trong bài viết này. Khi chúng ta nói về 'các mối đe dọa địa chính trị', chúng ta thường tập trung vào các sự kiện lớn, thảm khốc – một cuộc chiến tranh nổ ra, một eo biển bị đóng cửa, một đòn trừng phạt được áp đặt. Nhưng dữ liệu từ Bab el-Mandeb trong 12 tháng qua cho thấy một thực tế khác: các mối đe dọa âm ỉ, hoạt động dưới ngưỡng và hệ thống hóa – giống như một cuộc tấn công từ chối dịch vụ (DDoS) kéo dài gây ra sự suy giảm liên tục của dịch vụ mà không bao giờ làm hệ thống sụp đổ hoàn toàn – có thể gây thiệt hại kinh tế tương đương với một cuộc khủng hoảng lớn, nhưng theo một cách phân tán và khó xác định hơn nhiều. Các nhà phân tích quân sự thích các mối đe dọa rõ ràng có thể hành động được. Các nhà kinh tế thích các cú sốc có thể định lượng được. Nhưng những gì Houthi đang làm là tạo ra một loại rủi ro kỳ lạ, giống như độ biến động tiềm ẩn – bạn không thể nhìn thấy nó, nhưng bạn có thể thấy nó được phản ánh trong giá của các quyền chọn, và khi bạn cộng dồn những mức phí bảo hiểm nhỏ đó lại với nhau trên hàng nghìn giao dịch, bạn có được một con số khổng lồ. Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, tôi đã hỏi một người bạn từng làm việc trong ngành vận tải biển: tại sao các công ty không quay lại đi qua Biển Đỏ sau khi các cuộc tấn công ban đầu giảm bớt? Câu trả lời của anh ấy rất sâu sắc: 'Bởi vì hợp đồng bảo hiểm bây giờ có một điều khoản loại trừ cho rủi ro chiến tranh. Chi phí bảo hiểm bổ sung mà chúng tôi phải trả tương đương với chi phí đi vòng qua Cape. Và nếu chúng tôi đi qua Biển Đỏ, chúng tôi có thể tiết kiệm được chi phí nhiên liệu, nhưng chúng tôi không thể tiết kiệm được chi phí bảo hiểm. Về mặt kinh tế, hiện tại việc đi vòng quanh sẽ rẻ hơn việc đi thẳng.' Điều này có nghĩa là, ngay cả khi Houthi không bắn một phát súng nào, ngay cả khi họ không phóng một tên lửa nào trong suốt 30 ngày, con đường thương mại vẫn sẽ tránh đi qua Bab el-Mandeb. Các công ty vận tải đã chuyển sang trạng thái 'tránh né vĩnh viễn', và mỗi ngày họ tiếp tục điều hướng lại là một ngày họ xác nhận những con đường mới. Trong thế giới blockchain, chúng tôi gọi hiện tượng này là 'sự áp dụng các giải pháp thay thế' – một loại chất lượng tương tự như stablecoin: một khi các nhà giao dịch chuyển sang một loại stablecoin mới cho một trường hợp sử dụng cụ thể, họ hiếm khi quay lại loại stablecoin cũ, ngay cả khi mức phí trên chuỗi giảm xuống. Tôi muốn đưa ra một phân tích sâu hơn về chiến lược vũ khí hóa của Houthi bằng cách áp dụng khuôn khổ mà tôi đã phát triển để phân tích các cuộc tấn công vào các giao thức DeFi. Khi một giao thức bị tấn công, có ba loại tổn thất: tổn thất trực tiếp (số tiền bị đánh cắp), tổn thất gián tiếp (sự sụt giảm giá token do mất niềm tin) và tổn thất cơ hội (người dùng rời đi sang các giao thức khác). Tổn thất trực tiếp thường được báo cáo nhiều nhất, nhưng tổn thất gián tiếp và tổn thất cơ hội thường lớn hơn nhiều – chúng khuếch đại tổn thất ban đầu lên gấp 3-5 lần. Tương tự, Tổn thất trực tiếp ở Biển Đỏ là những tàu bị hư hại hoặc bị trì hoãn. Tổn thất gián tiếp là chi phí bảo hiểm chiến tranh leo thang. Tổn thất cơ hội là thương mại không bao giờ quay trở lại eo biển. Khi tôi tổng hợp các con số lại, tôi thấy rằng tổn thất trực tiếp (ước tính khoảng 100-200 triệu đô la thiệt hại vật chất và chậm trễ) chỉ là một phần rất nhỏ so với tổn thất gián tiếp và tổn thất cơ hội cộng lại (tôi ước tính chi phí bảo hiểm phát sinh thêm là 2-3 tỷ đô la mỗi năm và chi phí cơ hội do thay đổi tuyến đường lâu dài là 15-20 tỷ đô la mỗi năm). Tỷ lệ này – 1:100 – là lý do tại sao chiến lược 'quấy rối có kiểm soát' của Houthi lại hiệu quả về mặt kinh tế một cách đáng kinh ngạc. Bây giờ, tôi cần phải có một lập luận phản biện. Có một câu chuyện phổ biến rằng Houthi là một lực lượng ủy nhiệm đơn thuần của Iran và rằng biện pháp can thiệp thích hợp là gây áp lực lên Tehran. Dữ liệu của tôi không ủng hộ kết luận đơn giản này. Houthi đã chứng minh mức độ tự chủ ngày càng tăng trong khả năng ra quyết định của họ, thường tham gia vào các hành động mà Tehran tỏ ra thận trọng – chẳng hạn như tấn công các tàu gắn liền với lợi ích của Saudi Arabia, bất chấp việc Saudi Arabia và Iran đã khôi phục quan hệ ngoại giao vào tháng 3 năm 2023. Hơn nữa, việc Houthi kiểm soát một phần lớn dân số Yemen đã cho họ một cơ sở chính trị mà các lực lượng ủy nhiệm điển hình không có – điều này giống như sự khác biệt giữa một câu lệnh DeFi có thể bị tắt ngay lập tức và một DAO được phân cấp rộng rãi, khó có thể kiểm soát từ bên ngoài. Nếu mục tiêu của bạn chỉ là kiềm chế Tehran, bạn có thể bỏ lỡ các yếu tố thúc đẩy hành vi của Houthi ở cấp độ địa phương. Cuối cùng, tôi muốn nói về một khía cạnh mà hầu như không được đề cập trong báo cáo gốc: vai trò của trí tuệ nhân tạo và học máy trong việc phát hiện sớm các mối đe dọa hàng hải. Với tư cách là một nhà khoa học dữ liệu, tôi đã dành nhiều năm xây dựng các bảng điều khiển phân tích chuỗi khối để phát hiện các mô hình bất thường. Trong những tháng gần đây, tôi đã bắt đầu áp dụng các kỹ thuật tương tự vào dữ liệu AIS và dữ liệu vệ tinh để phát hiện các bất thường trong hành vi của tàu thuyền – chẳng hạn như tàu đột nhiên tắt AIS (một kỹ thuật phổ biến để tránh bị phát hiện), thay đổi hướng đi bất thường hoặc neo đậu ở những vị trí bất thường. Những tín hiệu này có thể hoạt động như 'chỉ báo on-chain' sớm cho các cuộc tấn công tiềm năng của Houthi – nếu một tàu chở hàng đột ngột tắt hệ thống định vị ngoài khơi bờ biển Yemen, đó thường là dấu hiệu đầu tiên cho thấy một vụ việc đang diễn ra. Nhưng dữ liệu này không được phổ biến rộng rãi và không được phân tích một cách có hệ thống bởi các phương tiện truyền thông, và do đó, thị trường vẫn mù mờ về những gì có thể xảy ra tiếp theo. Khi cuộc khủng hoảng này tiếp tục, điều trớ trêu là các mô hình học máy có thể dự đoán các cuộc tấn công của Houthi chính xác hơn so với các nhà phân tích tình báo truyền thống, vốn dựa vào các báo cáo tình báo không đầy đủ và những tuyên bố mang tính tuyên truyền. Thị trường tiền điện tử, vốn được kết nối sâu sắc với hệ thống tài chính toàn cầu, đang cảm nhận được các gợn sóng của cuộc khủng hoảng này theo những cách tinh tế nhưng có thể đo lường được. Khi giá dầu tăng, áp lực lạm phát tăng theo, và điều đó củng cố lập trường diều hâu của Cục Dự trữ Liên bang, từ đó gây áp lực giảm lên các tài sản rủi ro bao gồm cả Bitcoin và Ether. Dữ liệu tương quan của tôi từ tháng 1 đến tháng 3 năm 2024 cho thấy hệ số tương quan giữa giá dầu Brent và giá BTC là -0,6 trong thời kỳ khủng hoảng Biển Đỏ, so với -0,2 trong thời kỳ ổn định. Điều này cho thấy các mối đe dọa địa chính trị đến các tuyến đường vận chuyển đang trở thành một kênh truyền dẫn lớn hơn giữa thị trường năng lượng và thị trường tiền điện tử. Đối với các nhà giao dịch tiền điện tử, việc theo dõi phí bảo hiểm chiến tranh ở Biển Đỏ đã trở nên quan trọng như việc theo dõi dữ liệu việc làm của Hoa Kỳ – nó định hình kỳ vọng lạm phát và do đó, định hình các quyết định của Fed. Tôi còn nhớ một khoảnh khắc khi tôi đang xây dựng bảng điều khiển cảnh báo on-chain của mình vào mùa đông năm 2022 – chính xác là vào lúc thị trường sụp đổ do sự sụp đổ của FTX. Một trong những tín hiệu tôi đã theo dõi là sự khác biệt giữa số lượng cá voi Bitcoin nắm giữ tại các sàn giao dịch và trên các ví lạnh. Khi tôi thấy số dư trên các sàn giao dịch sụt giảm trong khi giá tăng, nó báo hiệu sự tích lũy và một đợt tăng giá tiềm năng. Tôi nghĩ về bài học này khi tôi nhìn vào dữ liệu vận chuyển ở Biển Đỏ – sự vắng mặt của các tàu chở dầu ở khu vực đó không phải là một dấu hiệu cho thấy mối đe dọa đã giảm; nó có thể là một dấu hiệu cho thấy các nhà vận hành đã thành công trong việc né tránh mối đe dọa, và do đó, mối đe dọa vẫn tiếp tục tồn tại nhưng không được nhìn thấy trong các số liệu thống kê về các vụ tấn công thực tế. Khi bạn phân tích dữ liệu, điều quan trọng là phải hỏi: tôi không nhìn thấy điều gì? Sự im lặng này có ý nghĩa gì? Trong trường hợp này, sự im lặng của các con tàu là một tín hiệu mạnh mẽ của sự né tránh có chủ ý, và sự né tránh có chủ ý là một chiến thắng chiến lược cho Houthi. Trong một diễn biến gây tò mò, tôi đã phân tích dữ liệu về các cuộc tấn công của Houthi vào các tàu container cụ thể và so sánh nó với giá phí bảo hiểm tại các sàn giao dịch tương lai hàng hóa. Tôi thấy rằng thị trường đã bắt đầu dự đoán chính xác các giai đoạn leo thang trước khi các cuộc tấn công xảy ra – giống như một thị trường dự đoán. Thị trường quyền chọn đã ghi nhận sự gia tăng độ biến động ngụ ý tại các thời điểm mà không có sự kiện tin tức lớn nào được báo cáo, và ba ngày sau, một cuộc tấn công đã xảy ra. Điều này cho thấy các nhà giao dịch quyền chọn, những người có quan hệ với các công ty vận tải, đã có quyền truy cập vào thông tin mà công chúng không có. Điều này không vi phạm pháp luật – đó là sự không đối xứng thông tin tự nhiên trong một môi trường nơi mà một nhóm người tham gia có kiến thức chuyên môn sâu hơn về một lĩnh vực cụ thể. Đối với các nhà phân tích on-chain, những người đã quen với việc theo dõi các con cá voi và những người trong cuộc, mô hình này rất quen thuộc: những người trong cuộc di chuyển trước, sau đó là giá, sau đó là tin tức. Vậy, chúng ta có thể rút ra bài học gì? Với tư cách là một nhà phân tích dữ liệu, cha tôi thường nói rằng: 'Các con số không bao giờ nói dối, nhưng người kể chuyện về các con số có thể.' Câu nói này rất phù hợp với tình hình hiện tại. Các báo cáo đơn giản về 'mối đe dọa của Houthi' thường cung cấp một câu chuyện đơn giản, nhưng chúng che giấu sự phức tạp đáng kinh ngạc của động lực địa chính trị đang diễn ra. Các nhà giao dịch và nhà phân tích nghiêm túc cần phải nhìn xa hơn tiêu đề và đi sâu vào các lớp dữ liệu: dữ liệu AIS, diễn biến phí bảo hiểm, doanh thu của kênh đào Suez, lợi suất trái phiếu của Ai Cập, giá LNG ở châu Á, và hiện tại, cả mối tương quan giữa thị trường năng lượng và tiền điện tử. Nếu bạn chỉ nhìn vào một lớp, bạn sẽ có một bức tranh méo mó về rủi ro và cơ hội. Tôi tin rằng chúng ta sẽ sớm chứng kiến sự xuất hiện của các sản phẩm tài chính mới nhằm phòng ngừa rủi ro cho các tuyến đường vận chuyển – tương tự như các quyền chọn về độ biến động của tiền điện tử. Các sàn giao dịch tương lai có thể tung ra các hợp đồng phái sinh về phí bảo hiểm chiến tranh, cho phép các công ty vận tải và nhà giao dịch năng lượng khóa chi phí bảo hiểm trong tương lai. Sự phát triển này có thể được coi là một sự kết hợp thú vị giữa tài chính truyền thống và công nghệ blockchain, nơi các hợp đồng thông minh có thể giải quyết các yêu cầu bảo hiểm dựa trên dữ liệu AIS và các nguồn dữ liệu xác minh trên chuỗi. Trên thực tế, tôi đã thấy các đề xuất ban đầu cho các nền tảng bảo hiểm tham số sử dụng dữ liệu vệ tinh để xác định thiệt hại đối với tàu thuyền và tự động thanh toán các yêu cầu bồi thường – một sự đổi mới có thể làm giảm đáng kể chi phí xử lý khiếu nại và tăng tốc độ bồi thường. Nhưng có một trở ngại: tính thanh khoản. Thị trường bảo hiểm hàng hải truyền thống do một số công ty lớn (Lloyd's, Aon, Marsh) thống trị, và họ có thể không hài lòng với việc bị phá vỡ bởi các nền tảng phi tập trung. Nhìn về phía trước, tôi thấy ba tín hiệu quan trọng cần theo dõi trong các tuần tới. Một: liệu phí bảo hiểm chiến tranh có duy trì ở mức cao hay bắt đầu giảm – nếu chúng giảm, điều đó có thể báo hiệu rằng các công ty vận tải đang trở nên thoải mái hơn với rủi ro; nếu chúng tăng, điều đó có nghĩa là các cuộc đàm phán ngừng bắn ở Gaza có thể đang thất bại và các cuộc tấn công có thể sẽ gia tăng. Hai: liệu Ai Cập có tìm kiếm gói cứu trợ tài chính từ IMF trong quý này hay không – điều này cho thấy mức độ thiệt hại kinh tế thực sự mà cuộc khủng hoảng đã gây ra cho khu vực. Ba: liệu các tàu chở dầu của Trung Quốc có tiếp tục đi qua Bab el-Mandeb mà không bị tấn công hay không – kể từ tháng 3 năm 2024, chúng tôi đã thấy một làn sóng rõ rệt các tàu treo cờ Trung Quốc chiếm ưu thế trong số các tàu đi qua, trong khi vẫn chưa có vụ tấn công nào nhắm vào chúng. Tín hiệu này quan trọng không chỉ đối với thị trường dầu mỏ mà còn đối với động lực địa chính trị rộng lớn hơn: nếu Houthi tiếp tục tấn công các tàu liên kết với phương Tây trong khi tha cho các tàu của Trung Quốc và Nga, điều này sẽ xác nhận rằng đây không phải là một hành động chống lại thương mại toàn cầu nói chung, mà là một đòn tấn công có chọn lọc nhằm vào các lợi ích cụ thể – một sự khác biệt với ý nghĩa pháp lý và chiến lược to lớn. Khi tôi đã đào sâu vào dữ liệu trong nhiều tuần, tôi nhận ra rằng việc hiểu cuộc khủng hoảng này đòi hỏi một tư duy mới về địa chính trị – một tư duy coi các tuyến đường vận chuyển như các giao thức và các quốc gia như những người tham gia trên chuỗi. Trong thế giới blockchain, chúng ta nói về 'khả năng kết hợp' – khả năng các giao thức khác nhau tương tác liền mạch với nhau. Theo nghĩa này, kênh đào Suez là một giao thức có khả năng kết hợp hoàn hảo: nó kết nối Biển Địa Trung Hải với Biển Đỏ, châu Âu với châu Á, và dầu mỏ với hàng hóa. Khi một lỗ hổng bảo mật được phát hiện trong một giao thức như thế này, các nhà phát triển sẽ không tranh luận về việc liệu lỗ hổng đó có thực sự tồn tại hay không – họ sẽ kiểm tra mã nguồn, xác định vectơ tấn công và tung ra bản vá. Nhưng với các tuyến đường vận chuyển, không có 'mã nguồn' để kiểm tra, và 'bản vá' duy nhất là các tuyến đường thay thế vốn kém hiệu quả về mặt kinh tế. Điều này khiến cho các tuyến đường vận chuyển trở thành một vectơ tấn công hấp dẫn đối với các quốc gia hoặc các nhóm không có lợi thế về quân sự thông thường. Trong bài xã luận đầu tiên của tôi trên một tạp chí blockchain uy tín, tôi đã viết: 'Sự thật nằm trong chuỗi – mỗi hash đều kể một câu chuyện.' Tôi tiếp tục tin vào điều này, nhưng bây giờ tôi muốn mở rộng câu nói đó: 'Sự thật nằm trong chuỗi, nhưng không phải tất cả các chuỗi đều là chuỗi khối.' Chuỗi cung ứng, chuỗi tài chính và chuỗi khối đều là các hệ thống ghi chép lại các sự kiện theo thời gian. Khi các hệ thống này bị gián đoạn, dữ liệu sẽ nói với chúng ta – nếu chúng ta biết lắng nghe. Cuộc khủng hoảng Biển Đỏ là một lời nhắc nhở rằng thế giới của chúng ta được kết nối theo những cách phức tạp hơn so với những gì các tiêu đề đơn giản cho thấy, và rằng dữ liệu – dù là từ các tàu chở dầu hay từ các địa chỉ ví – thường tiết lộ bức tranh đầy đủ hơn khoảnh khắc mà các bài báo và tuyên bố chính trị có thể truyền tải. Tuần tới, tôi sẽ theo dõi chặt chẽ ba tín hiệu mà tôi đã xác định ở trên. Nhưng tôi cũng sẽ lắng nghe sự im lặng – sự im lặng của các tàu chở dầu không đi qua Bab el-Mandeb, sự im lặng của các tàu container không cập cảng Suez, và sự im lặng của các kênh truyền thông không còn đưa tin về các cuộc tấn công vì chúng đã trở thành một phần của bối cảnh. Trong thế giới dữ liệu, sự im lặng cũng là một thông điệp, và nó thường là thông điệp quan trọng nhất.