Hook Ngày 15/10, Hiệp hội Ngân hàng Mỹ (ABA) cùng 12 tổ chức tài chính lớn đã gửi thư tới Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, yêu cầu sửa đổi 3 điều khoản trọng yếu trong dự luật Clarity Act. Nội dung bức thư dài 9 trang chỉ ra rằng phiên bản hiện tại 'tạo ra lợi thế cạnh tranh không công bằng cho các tổ chức phi ngân hàng' – một cách nói uyển chuyển cho thấy họ muốn độc quyền phát hành stablecoin.
Context Clarity Act là một trong những dự luật stablecoin quan trọng nhất tại Mỹ, được đưa ra từ đầu năm 2024 với mục tiêu thiết lập khung pháp lý liên bang cho các loại stablecoin được neo theo USD. Văn bản hiện tại cho phép cả ngân hàng và các tổ chức phi ngân hàng (như Circle, Paxos) phát hành stablecoin, miễn đáp ứng các yêu cầu về dự trữ và minh bạch. Tuy nhiên, giới ngân hàng cho rằng điều này 'vi phạm nguyên tắc truyền thống về tiền gửi ngân hàng' và yêu cầu sửa đổi theo hướng chỉ các tổ chức nhận tiền gửi mới được phát hành stablecoin. Nếu được thông qua, Clarity Act sẽ tác động trực tiếp đến 90% thị trường stablecoin hiện tại – vốn do các công ty fintech chi phối.
Core Dựa trên kinh nghiệm phân tích chính sách và kinh tế học của tôi, yêu cầu của ngân hàng Mỹ không chỉ đơn thuần là 'sửa đổi kỹ thuật'. Có 3 điểm mấu chốt cần phân tích:
Thứ nhất, mâu thuẫn lợi ích cốt lõi. Ngân hàng Mỹ đang mất dần thị phần trong lĩnh vực thanh toán và chuyển tiền – một mảng mà stablecoin đang chiếm lĩnh nhờ chi phí thấp và tốc độ cao. Dữ liệu từ Cục Dự trữ Liên bang cho thấy khối lượng chuyển tiền qua stablecoin đã vượt 15% tổng khối lượng chuyển tiền xuyên biên giới vào quý 3/2024. Nếu Clarity Act được thông qua mà không có rào cản, các công ty fintech sẽ có lợi thế pháp lý để mở rộng thị phần, đe dọa trực tiếp doanh thu từ phí chuyển tiền và phát hành thẻ tín dụng của ngân hàng.
Thứ hai, chiến thuật vận động hành lang. Các ngân hàng không phản đối Clarity Act một cách toàn diện – họ chỉ muốn 'nắn' luật để có lợi cho mình. Cụ thể, họ đưa ra ba yêu cầu chính: (1) chỉ tổ chức nhận tiền gửi mới được phát hành stablecoin; (2) yêu cầu dự trữ phải được nắm giữ tại ngân hàng trung ương hoặc ngân hàng thành viên; (3) quyền giám sát thuộc về Cục Dự trữ Liên bang thay vì Ủy ban Chứng khoán. Nếu được chấp nhận, điều này sẽ biến Clarity Act thành 'đạo luật bảo hộ ngân hàng' – một nghịch lý so với tinh thần ban đầu.
Thứ ba, tác động đến các stablecoin hiện tại. USDC của Circle hiện đang hoạt động dưới tư cách là tổ chức phát hành phi ngân hàng (Circle là công ty fintech, không phải ngân hàng). Nếu Clarity Act bị sửa theo hướng ngân hàng yêu cầu, Circle buộc phải chuyển đổi mô hình hoặc hợp tác với một ngân hàng – điều này làm tăng chi phí và giảm tính cạnh tranh. Ngược lại, USDT của Tether vốn đã đối mặt với nhiều rắc rối pháp lý, có thể bị loại khỏi thị trường Mỹ nếu không đáp ứng tiêu chuẩn mới. Điều thú vị là DAI của MakerDAO – một stablecoin phi tập trung – lại không bị ảnh hưởng trực tiếp vì không có tổ chức phát hành tập trung, nhưng thanh khoản trên các sàn Mỹ có thể bị ảnh hưởng nếu các sàn này chỉ được phép giao dịch stablecoin do ngân hàng phát hành.
Contrarian Có một góc nhìn phản trực giác mà nhiều nhà đầu tư bỏ qua: sự chống đối của ngân hàng Mỹ thực ra là tín hiệu tốt cho thấy stablecoin đã trở thành mối đe dọa thực sự. Nếu stablecoin vô hại, ngân hàng sẽ không tốn công vận động. Trong lịch sử, bất kỳ công nghệ tài chính mới nào bị ngân hàng phản đối dữ dội đều có tiềm năng tăng trưởng vượt bậc – từ thẻ tín dụng những năm 1950 đến ví điện tử những năm 2000. Hơn nữa, nếu Clarity Act bị trì hoãn quá lâu, các stablecoin phi tập trung như DAI, LUSD, hoặc các giải pháp cross-chain bridge sẽ có thêm thời gian để phát triển và chiếm lĩnh thị trường, bất chấp sự thiếu vắng khung pháp lý.
Một điểm mù khác: yêu cầu của ngân hàng vô tình thúc đẩy sự minh bạch. Nếu Clarity Act yêu cầu tất cả stablecoin phải có dự trữ 100% tại ngân hàng trung ương, điều này sẽ loại bỏ các stablecoin 'bẩn' (như USDT từng bị nghi ngờ dự trữ) và tạo ra mặt bằng chơi công bằng hơn. Dù có lợi cho ngân hàng, nhưng người dùng cuối cũng được hưởng lợi từ độ tin cậy cao hơn.
Takeaway Clarity Act đang đứng trước ngã rẽ: hoặc trở thành 'đạo luật bảo hộ ngân hàng' giết chết đổi mới sáng tạo, hoặc trở thành khuôn khổ pháp lý cân bằng giúp stablecoin hợp pháp hóa. Trong 3-6 tháng tới, hãy theo dõi hai tín hiệu: (1) liệu có thêm ngân hàng nào tham gia vận động hay không – nếu có, khả năng Clarity Act bị sửa đổi là rất cao; (2) phản ứng của Circle và các fintech khác – họ có thể chi hàng triệu USD để vận động ngược lại. Với tư cách là nhà đầu tư, câu hỏi đặt ra không phải 'liệu stablecoin có bị cấm không?' mà là 'ai sẽ là người được phép phát hành stablecoin?' – câu trả lời sẽ quyết định phân bổ danh mục của bạn trong năm 2025.
