Năm 2024, tôi đánh hơi mùi của một cuộc chơi chính trị mới trong làng crypto. Không phải từ một tweet của Elon, cũng chẳng phải từ một bản nâng cấp giao thức nào. Mà từ một văn bản dài 30 trang, được gửi tới CFTC bởi Hyperliquid Policy Center (HPC) và Multicoin Capital. Một bản bình luận kỹ thuật, khô khan, nhưng ẩn chứa tham vọng định hình toàn bộ ngành dự đoán on-chain.
Bối cảnh: CFTC đang mở rộng quy định cho các hợp đồng sự kiện (event contracts) – tức là các thị trường dự đoán như Polymarket hay Hyperliquid. Vấn đề là hiện nay, các bang Mỹ có luật cờ bạc riêng, khiến cho một nền tảng dự đoán phải đối mặt với 50 bộ quy tắc khác nhau. Hỗn loạn. Hyperliquid, với 500 tỷ USD giao dịch trong tháng 6 và thị trường mới ra mắt từ tháng 5 đã đạt mức open interest cao nhất lịch sử, không muốn chịu cảnh đó. Họ muốn CFTC trở thành cơ quan duy nhất quản lý họ.
Trong 7 ngày qua, tôi đã đọc kỹ bản đề xuất của họ. Điểm cốt lõi: họ yêu cầu CFTC xem xét và công khai quyết định về từng hợp đồng dự đoán, thay vì để các bang tự quyết. Họ lập luận rằng các hợp đồng này là công cụ phòng ngừa rủi ro và dự báo, không phải cờ bạc. Họ thậm chí đề nghị CFTC nên tạo ra một “danh sách trắng” các hợp đồng được phép, thay vì áp luật cờ bạc của từng bang. Đây là một nước cờ thông minh: họ chấp nhận bị quản lý, nhưng chỉ bị một ông chủ, thay vì 50 ông chủ.
Dựa trên kinh nghiệm audit của tôi với các giao thức tài chính phi tập trung, tôi thấy điều này có hai mặt. Một mặt, nó mang lại sự chắc chắn cho thị trường – một điều mà các nhà đầu tư tổ chức cần. Mặt khác, nó đặt ra câu hỏi: liệu Hyperliquid có sẵn sàng từ bỏ tính phi tập trung để đổi lấy giấy phép? Bởi vì nếu CFTC yêu cầu KYC/AML cho mọi hợp đồng, thì “on-chain” chỉ còn là cái vỏ.
Góc nhìn contrarian có thể khiến nhiều người khó chịu: việc này không hẳn là tốt cho ngành. Nó tạo ra một tiền lệ: chỉ những giao thức có đủ tiền và quan hệ mới có thể “đàm phán” với cơ quan quản lý. Các dự án nhỏ hơn sẽ bị bỏ lại phía sau. Hơn nữa, CFTC vẫn chưa trả lời. Biết đâu họ lại từ chối, hoặc tệ hơn, đưa ra quy định siết chặt hơn cả những gì Hyperliquid mong đợi. Trong lịch sử, không ít lần các “cuộc đối thoại” kiểu này đã kết thúc bằng một cú sốc ngược.
Tôi nhớ lại năm 2017, khi tôi lần đầu audit hợp đồng thông minh của một dự án dự đoán non trẻ. Lúc đó ai cũng nói “quy định sẽ giết chết sự đổi mới”. Bây giờ, chính những người trong cuộc lại đi xin quy định. Điều đó cho thấy ngành đã trưởng thành – hay ít nhất là đã hiểu rằng nếu không có luật chơi rõ ràng, thì không ai dám chơi lớn.
Takeaway của tôi không phải là khuyên bạn mua hay bán token gì. Mà là: hãy theo dõi phản hồi của CFTC trong 6 tháng tới. Nếu họ chấp nhận đề xuất của Hyperliquid, đó sẽ là cú huých cho cả mảng dự đoán on-chain. Nếu họ từ chối, chúng ta sẽ thấy một cuộc di cư của các nền tảng ra khỏi Mỹ. Và trong cả hai kịch bản, câu hỏi cốt lõi vẫn là: liệu một thứ được sinh ra để không cần tin tưởng ai, có thể sống chung với một người gác cổng duy nhất?

